Çok ufak yaşlarda ilk uçak yolculuğumu yaptım. Tam emin olmamakla birlikte ilk tecrübemin Ankara aktarmalı Mardin=>Samsun uçuşu olduğunu sanıyorum. O zamanlar Türkiye’de hava ulaşımı hem çok lüks hem de THY tekelinde sürmekteydi. 21 saat olan Mardin-Samsun seyahati çekilmez olduğu için çoğunlukla uçak tercih ediyorduk. 1997-98 yılı olması lazım.

Daha sonra pek çok kez uçak kullandım. Özellikle son dönemde piyasaya giren Pegasus, Onur Air, Anadolu Jet, Atlas Jet vb. firmaların rekabeti arttırması ve dolayısıyla bilet fiyatlarının müthiş düşmesiyle beraber tercihlerim fırsat oldukça hep uçaktan yana oldu.

İlk yurt-dışı uçak seyahatimi ise 7 ay önce İstanbul-Stockholm olarak gerçekleştirdim. Genellikle bu konuda internet üzerinde bir çok eski veya şaibeli bilgi var. Hava yollarının kuralları çok sık değiştiği için bu yazılarda yer alan bilgiler de güncelliği kaybetmiş durumda. Gidiş-gelişte aklımda kalan bazı önemli detayları yazacağım.

Bavul-Valiz Hazırlığı

Kullandığınız hava yolu firmasını size bavul getirme hakkı tanıyor mu öncelikle bunu öğrenin. RyanAir, Norwegian gibi “dolmuş”çuluk yapan hava-yolu firmaları yanınızda sadece 8kg’lık el bagajı getirmenize izin verir.

Bu rakam Pegasus’ta 20kg teslim edilen valiz, 8kg ise el bagajı şeklinde. Bazı çok istisna seferlerde ise bu limit 30kg’a çıkıyor.

Önemli bir ayrıntı daha, yalnızca 1 parça el bagajını kabine alabilirsiniz! 2-3 parça el bagajı ile kabine girmeniz mümkün değil. Ancak bayanların çantaları, laptop çantaları gibi “çok şahsi” parçalar el bagajından sayılmıyor.

Önemli bir ayrıntı daha, uluslar-arası hava taşımacılığı kuralları gereği tek parça bagajınız en fazla 32 kilogram olabiliyor artık. Gerekçe olarak ise 32 kilogram’dan daha ağır bagajların – bagaj taşıyan kişilerin sağlığını tehlikeye atması gösteriliyor.

Eğer valiziniz 20 kilogram’dan daha fazla olacaksa, internet üzerinde ekstra bagaj hakkı almanızı öneririm. Bunu almazsanız ve check-in esnasında valiziniz daha ağır çıkarsa çok yüksek ücretler ödemek zorunda kalabilirsiniz. Bu ücret hava-yollarına göre değişmekte olup genelde kilo başına 5-15€ arasında oluyor.

Tecrübeyle sabittir ki, gideceğiniz yerlerde mutlaka birşeyler alacaksınız. Bu yüzden valizinizi tam kilo sınırına dayayacak şekilde doldurup gitmeyin-biraz boş yer kalsın.

Bavulunuza almanız yasak olan hiç bir şeyi inatla oraya koymaya çalışmayın! Hava alanlarında öyle otobüs terminallerinde olduğu gibi külhan beyliği yapamazsınız. Görevlilerle tartışmaya-inatlaşmaya kalkmayın. Hava-alanlarında ki polislerin ve görevlilerin her dediğini yapın, çünkü bu personellerin inanılmaz geniş yetkileri var. Onlarla inatlaşmanız size hiç bir şey kazandırmaz, başınıza çok çok büyük dertler açarsınız. Hatta ve hatta ömür boyu uçuş yasağı bile verebilme yetkileri var size, ona göre.

Bavulunuzu kilitlemeyin. Uçuş güvenliği gereği görevlilerin valizinizi açıp bakma hakkı var. Kilitli olması durumunda ise kilidi kırma yetkileri de var.

Bir diğer önemli husus ise, bavulunuza – onu kolayca tanımanızı sağlayacak bir işaret takmanız. Bu renkli bir ip olur, eşarp olur, dikkat çeken başka bir şey olur – o size kalmış. Yeter ki valizi görünce tanıyabilesiniz. Bavulunuzun üstüne adınızın-soyadınızın-adresinizin-telefon numaranızın ve e-posta adresinizin yazılı olduğu sağlam birşey yapıştırın-bağlayın. Genelde bunları yazabilmeniz için hazır gelen bi alan bulunur.

Aşağıda listelediğim şeyleri bavulunuza koymanız yasaktır:

• Yanıcı-yakıcı-patlayıcı her türlü madde ve sıvı. Boyalar, kimyasallar, çakmak gazı, kolonya vb.
• Yanıcı-yakıcı olmayan her türlü gaz ve sıvı. Su, gazlı içecekler, şurup, içki vb.
• Sprey gaz içeren ürünler. Deodorant, parfüm, traş köpüğü vb.
• Macun kıvamında ki maddeler. Diş macunu, reçel, bal, losyonlar, kremler, şampuan, saç jölesi vb.
• Kimyasal ürünler. Tıbbi veya endüstriyel alanlarda kullanılan her türlü kimyasal.
• Bitki, bitki tohumları, canlı-cansız hayvan vb.
• Katı olmayan yiyecek ve içecekler. Kokulu yiyecek ve içecekler hava-alanı köpeklerini valizinizin başına toplayacaktır.
• Kesici-delici-patlatıcı aletler. Çakı, bıçak, muşta, tabanca, mermi vb.

Hava-alanında daha önce yakalanmış en çılgın 10 şeyi inceleyebilirsiniz.

Serbest olan ancak koymanızı önermediğim şeyler;

• Kırılacak şeyler, cam ürünler. Görevliler valizlerinize özen göstermez, bam güm fırlatırlar. Eğer bunları iyi sarmadıysanız hepsi kırılır.
• Değerli şeyler. Para, ziynet eşyası, altın vb.
• Kimlik, önemli evraklar, pasaport. Eğer valiziniz gecikirse veya kaybolursa ve pasaportunuzda onunla birlikte giderse hava-alanından çıkamazsınız.
• Anahtarlar, cüzdan ve benzeri önemli şeyler.
• İndiğiniz hava alanında araç kiralamış iseniz onun evrakları.

Bavul-Valiz’e – El Bagajına Koymayı Unutmayın

• İç çamaşırı, çorap, terlik, havlu, tarak, saç kurutma makinesi.
• Elektronik aletlerin şarj cihazları. Diz üstü bilgisayar şarj aleti, dijital fotoğraf makinesi şarj aleti, cep telefonu vs.
• Gideceğiniz ülke hangi priz sistemini kullanıyor? Örneğin Amerika’ya gidiyorsanız priz dönüştürücü almanız gerekecektir. Avrupa’da genel olarak Türkiye ile aynı elektrik sistemi kullanılıyor ancak Amerika için 110v-120v dönüştürücüye ihtiyacınız olacak.
• Diş fırçası, 100ml’den daha az bir diş macunu (sorun olmayacaktır)
• Ağrı kesici, aspirin, uyku ilacı vb. Mümkünse bunların reçetelerini de yanınızda bulundurun. Diğer tüm ilaçların da aynı şekilde. Görevliler reçetenize bakmak isteyebilir, böyle bir hakları var.
• Roll-on, ter kokusunu giderici her türlü sıvı ve yanıcı olmayan madde.
• Tırnak makası, tarak, ayak kokusunu önleyici anti-bakteriyel ürünler.
• Ağır kokusunu önleyen sakız.
• Traş makinesi veya bıçağı. Hem genital bölgeler için hemde yüz için traş bıçağı (ikisi farklı şeylerdir)
• Ufak bir katı sabun (sıvı kesinlikle yasak).
• Ped, prezevatif, makyaj malzemeleri ve pamuk.

Ne olur ne olmaz

Acil durumlar için yanınıza yazılı bir şekilde almanız gereken bazı şeyler var. Aklıma gelenler:

• Ailenizin -yakınlarınızın bir kaçının telefon numarası. Gittiğiniz ülkenin uluslar-arası telefon kodunu öğrenmeyi unutmayın!
• Gidilen ülkede polis-konsolosluk gibi yerlerin telefon numaraları ve adresleri.
• Otelinizin veya gideceğiniz yerin telefon numarası ve adresi.
• Gidilen ülkenin çeşitli tren ve otobüs firmalarının telefon numaraları.
• Cep telefonunuzu yurt-dışına açtırmayı unutmayın!
• Gider-gitmez, eğer 2 haftadan uzun kalacaksanız ya kullan-at kartlardan edinin, yada kontörlü bir hat açtırın.
• Gideceğiniz yere eğer toplu taşıma kullanacaksanız bunları daha önceden araştırın.
• Gideceğiniz ülkenin parasından biraz cebinizde olsun. Euro, dolar, İsveç kronu, Norveç kronu, İngiliz sterlini vb.

Hava-alanın’da Yapılacaklar

Temel olarak hava alanında yapacağınız 2 iş var, bunlardan ilk biletlenmek ve check-in, diğeri ise bagajınızı teslim etmek. Mümkünse 24 saat önceden online check-in işlemi yapın. Bu sizi uzuun sıralardan kurtaracaktır.

Büyük bir hava alanına gidiyorsanız eğer veya oradan başka bir yere gidiyorsanız, kullandığınız hava yolu firmasının hangi terminal’den kalkacağını öğrenin. Neredeyse bütün hava alanlarının web sayfalarında bu bilgiler bulunur. Örneğin Pegasus, Arlanda hava alanında 5 numaralı terminalde bulunuyor.

Gözünüz devamlı uçuş bilgilerinin aktığı ekranlarda olsun. O ekranlara göre kapıya yönelecek veya işlemlerinizi tamamlayacaksınız. Giriş kapınız her an değişebilir ve böyle durumlar yüzünden uçağı kaçırırsanız hava yolu mes’uliyet kabul etmez! Ekranları takip etmek sizin sorumluluğunuz.

Yolculuğa çıkarken metal içeren şeyler giymeyin/takmayın. Buna örnek olarak metal içeren ayakkabı, erkekler için kemer, metal kordonlu saat, zippo vb. çakmak, bozuk para örnek verebilirim. Aksi halde kontrollerden geçerken bunları her seferinde giyip-çıkarmanız gerekecek ve tadınız kaçacak.

Artık kendimi uzman ilan edebilirim bu konuda, son 5-6 uçuşumda o cihazı 1 kez bile öttürmeden geçtim :)

Uçuş saatinizden en azından 1.30 saat önce hava-alanında olun. Gider-gitmez valizini tarttırıp, teslim edeceğiniz sıraya girin. Check-in işlemlerinizi yaptırın, biniş kartınızı alın.

Yurt-dışı çıkışlar için “yurt-dışı çıkış harcı pulu” almanız gerekiyor Türkiye’de. Dönüşte böyle bir şey yok.

Ne amaçla giderseniz gidin bu 15TL’lik çıkış harcı pulunu almanız lazım. İstisnai 3 durum var; 7 yaşından küçük çocuklar, çifte vatandaşlar ve oturum izni olanlar. Oturum izni tabir ettiğimiz “residence of permit”tir bir diğer adıyla.

Hava alanlarında hırsızlık ve eşya kayıpları sık yaşanan şeylerdir. Kendinizi kaybedin ama pasaportunuzu ve biniş kartınızı kaybetmeyin! Asla ama asla diyorum! :)

Hava-alanlarında tax-free (vergiden muaf) satış yapan mağazalar bulunur. Gideceğiniz ülke de hayat pahalı ise (örneğin İsveç) hava-alanından mümkün olduğu kadar alkol ve sigara almaya bakın. En güncel limitler şu şekilde:

• 2 tane 1′er litrelik içki.
• 2 karton (10 paket=1 karton) sigara.

• Bu ürünlerin faturasını atmayın!
• Bu ürünleri ağzı kapalı tax-free poşetine koyun.
• Bu ürünleri asla ama asla hava-alanında açmayın!

İkinci husus ise, yurt-dışında yaptığınız 100€ ve üzeri alış-verişlerde, ürünü aldığınız mağazadan tax-free formu doldurtursanız, Türkiye’ye dönerken paranızın bir kısmını geri alabilirsiniz. Bu geri iade işlemi check-in yapmadan direk dönüşte kullanacağınız hava-alanında gerçekleşecek. Check-in yapmadan kısmı önemli!

Peki bu nasıl oluyor? Örneğin İsveç KDV olarak %25 alıyor giyim ürünlerinden, ancak Türkiye %8 kdv uyguluyor tekstilde. Arada ki %17′lik KDV farkını bu şekilde geri alabiliyorsunuz.

Uçak İçi ve Uçuş Esnası

Görevlilerle tartışmayın, yolcularla tartışmayın. Daha önce dediğimi tekrarlıyorum, uçak yolculuğu otobüs yolculuğuna benzemez! Kimse sizin nazınızı çekmek zorunda değil. Eğer kabin ekibini ve yolcuları rahatsız ederseniz bu durumu anında en yakın kuleye bildirip, en yakın ülkeye iniş izni ister – sizi de bir güzel o ülkenin polisine teslim ederler. Uğraşır durursunuz, bir daha da uçağı rüyanızda göremezsiniz.

Yanınızda mümkünse bozuk para taşıyın. Pegasus her uçuşta bana borç takıyor bu yüzden.

Bir keresinde hostes uçağın içinde sesleniyor “100 lira bozabilecek olan var mııı” :) Dolmuş gibi.

Uçağa bindiniz diye hemen kalkacak diye bi kaide yok, bu belediye otobüsü değil öyle. Bazen binersiniz, 40 dakka öylece oturursunuz içerde. Huzursuzluk çıkarmayın.

Kemerlerinizi takın diyorlarsa takın, artislik yapmayın – çok aptal görünüyorsunuz. Bana bir şey olmaz triplerine girmeyin. Çok acemi ve cahil görünüyorsunuz dışarıdan, böyle yapınca.

Telefonlarınızı kapalı tutun veya varsa uçuş moduna alın. Dediğim gibi, kurallara uyun. “Uçuş güvenliğini tehlikeye atmak” diye bir suç var ve bunun cezaları oldukça ağır.

Uçağa binmeden önce karnınız aç olmasın ama tıka basa’da yemeyin. Mideniz bulanırsa çok tok olduğunuzda rezalet olabilir.

Uçak piste iner inmez acemiler gibi kemerlerinizi açıp hemen ayağa kalkmayın. Çok komik görünüyorsunuz böyle yapınca. 2 saat boyunca ayakta bekliyorsunuz boşuna. Uçağın tekerleri yere değdikten sonra en az bi 20 dakka sürer sizin oradan çıkmanız. Türk’ler de çok ilginç bir şey var, sanki uçağı ilk terk edene ödül veriyorlar :o Acelen niye? Zaten valiz bekleyeceksin 1 saat.

Uçakta bağırarak konuşmayın, cak cuuk sakız çiğnemeyin, yemek yerken biraz nazik olun ağzını şapırdatmayın. Geğirmeyin, ayaklarınızı önde ki koltuğa dayamayın. Ayakkabılarınızı çıkarmayın!

Uçaktan İniş ve Hava Alanından Çıkış

Pasaport kontrolüne girin. Burada ki polis size formaliteden bir kaç soru sorabilir, korkmayın bazen yalandan böyle yaparlar.

Pasaport kontrolünde “citizens” ve “non-citizens” olmak üzere 2 bölüm bulunur. Size uygun olanı seçin. Vatandaşlığınız yoksa non-citizens sırasına girmelisiniz.

Elinde köpeklerle gezen polislerden biri yanınızdan geçebilir, o esnada köpekler sizi koklamaya falan çalışırsa panik yapmayın – bırakın koklasınlar :)

Valiziniz geç çıkabilir (30 dakika beklediğim zamanlar oldu), panik yapmayın. Eğer valiziniz çıkmazsa zabıt tutturun. Özellikle Amsterdam uçuşlarında valiz kaybolma olayı çok yaşanıyor gördüğüm kadarıyla. Valiziniz büyük olasılıkla başka bir uçağa gitmiştir yanlışlıkla, daha sonra size yollarlar.

Tax free’den aldıklarınızı elinizde taşımak istemiyorsanız valize koyabilirsiniz, sorun olmaz.

 

Buna benzer yazı yok.